Czym jest prawo autorskie?„Prawo autorskie” (copyright) oznacza wyłączne prawo do „kopiowania” oryginału literackiego, muzycznego, plastycznego i innych. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Ochronie podlegają dzieła literatury, nauki i sztuki, utwory muzyczne, audiowizualne, a także programy komputerowe. Ustawa o prawie autorskim zawiera przepisy szczególne dotyczące programów komputerowych. Ochrona nie obejmuje wyłącznie kwestii legalności danej kopii, ochronie podlega również publiczne odtwarzanie, rozpowszechnianie, tłumaczenie, przeróbka, nagranie, itd. zarówno całego utworu, jak również jego znacznych części. Pojęcie „prawo autorskie” (copyright) wywodzi się z obszaru anglo-amerykańskiego. Tamtejsze „copyright” nie zawsze stanowi odpowiednik niemieckiego prawa autorskiego (dotyczy to zwłaszcza obowiązujących w Niemczech osobistych praw twórcy, inne są też przepisy dotyczące utworów pracowniczych). Co podlega ochronie prawem autorskim?Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej człowieka. W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory literackie, sceniczne, muzyczne, plastyczne, architektoniczne, filmowe, itp. Ochrona obejmuje także utwory wyrażone symbolami matematycznymi i znakami graficznymi, takie jak schematy, plany, mapy, rysunki. Działalność twórcza o indywidualnym charakterze wymaga istnienia tzw. przesłanki oryginalności utworu (podczas gdy w prawie angloamerykańskim wymagana jest jedynie „skill and labour”). Kwestia realizacji przesłanki oryginalności utworu nie może być rozstrzygnięta schematycznie, w krańcowych przypadkach nawet sądy różnią się w jej ocenie. Programy komputerowe również podlegają ochronie prawnej, podobnie jak bazy danych. Co nie może być objęte ochroną?Idee jako takie nie mogą być objęte ochroną – także w ramach prawa autorskiego, ochroną może być objęty dopiero konkretny sposób wyrażenia idei. Autor książki o historii Niemiec, który posiada prawa autorskie do swojego utworu, że nie może zakazać wykorzystania „idei” utworu o historii Niemiec. Wykorzystanie idei danego przedsiębiorstwa internetowego na drodze działalności twórczej o charakterze indywidualnym prowadzi do objęcia ochroną tak powstałej strony internetowej – idea jako taka może być nadal wykorzystywana. Jak długo trwa ochrona praw autorskich?Prawa autorskie wygasają z upływem siedemdziesięciu lat od śmierci twórcy. W przypadku utworów współautorskich decyduje śmierć współtwórcy, który przeżył pozostałych. Jak powstają prawa autorskie?W Niemczech, podobnie, jak w wielu innych krajach, ochrona praw autorskich powstaje automatycznie, o ile spełnione są wymogi ustawowe. Ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności (nie obowiązuje wpis do rejestru, ani też opłaty urzędowe). Zaleca się zazwyczaj zdeponowanie utworu w celach dowodowych. Czy prawa autorskie mogą zostać przeniesione?Zasadniczo prawo korzystania z utworu może być przeniesione. „Prawa autorskie” nie mogą jednak zostać przeniesione, ponieważ osobiste prawa twórcy zawsze pozostają przy nim. W kwestii przenoszenia praw korzystania z utworu, ustawa o prawie autorskim przyjmuje, że w razie wątpliwości przeniesione zostają jedynie te prawa, które wymagane są do spełnienia warunków umowy. Zasadniczą rolę przy przenoszeniu praw autorskich spełniają tzw. licencje, które ujmują wielorakie postanowienia natury prawnej, faktycznej i finansowej. Twórca jest właścicielem swoich „słów”, a nie „swoich” książek.Prawo autorskie nie jest prawem własności. Autor książki ma do niej niematerialne (intelektualne) prawo. Nielegalne kopie nie „należą” do twórcy – mimo to może on domagać się ich zniszczenia. Jakie znaczenie ma notka „wszelkie prawa zastrzeżone”?Takie zastrzeżenie powinno być umieszczone na każdym nadającym się do tego utworze objętym prawem autorskim, ponieważ prowadzi ono do odwrócenia ciężaru dowodu – to nie twórca utworu opatrzonego takim zastrzeżeniem musi udowodnić, że jest on twórcą, lecz osoba trzecia.
Szczegółowych informacji udzieli Państwu | adwokat Michael Horak, mgr inż., LL.M. www.iprecht.de zbiór informacji dotyczących patentów, znaków towarowych i licencji, a także dodatkowe informacje, łącznie z orzeczeniami sądowymi, komentarzami i dokumentami do pobrania |